Sahte Alışveriş Sitesi Nasıl Anlaşılır? Kontrol Listesi
Sahte alışveriş sitesi çoğu zaman birkaç basit kontrolle anlaşılır: gerçek dışı düşük fiyatlar, eksik şirket ve iletişim bilgileri, ETBİS kaydının olmaması ve yalnızca havale ile ödeme istenmesi en yaygın işaretlerdir. Siparişten önce birkaç dakikanızı ayırıp aşağıdaki listeyi kontrol ederseniz riskinizi ciddi ölçüde azaltırsınız. İnternetten alışveriş, doğru siteyi seçtiğinizde ve temel önlemleri aldığınızda güvenlidir.
Sahte alışveriş sitelerinin en yaygın işaretleri
Dolandırıcılık amaçlı siteler genellikle benzer kalıpları tekrarlar. Aşağıdaki işaretlerden biri tek başına her zaman sahte site anlamına gelmez, ama birkaçı bir aradaysa dikkatli olun:
- Piyasanın çok altında fiyatlar: Bilinen bir markanın ürünü her yerde benzer fiyattayken bir sitede yarı fiyatına satılıyorsa bunun bir nedeni vardır.
- Taklit alan adı: Bilinen bir mağazanın adına harf eklenmiş, tire konmuş ya da farklı bir uzantı kullanılmış adresler. Adres çubuğunu harf harf okuyun.
- Yeni ve sosyal medya reklamıyla gelen siteler: Daha önce hiç duymadığınız bir site, yalnızca reklamla karşınıza çıkıyorsa ve hakkında hiç yorum yoksa temkinli olun.
- Eksik yasal metinler: Mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu, iade koşulları ve gizlilik politikası yoksa ya da başka bir siteden kopyalanmış gibi duruyorsa bu ciddi bir uyarıdır.
- Baskı kuran sayaçlar: "Son 5 dakika", "sadece 2 ürün kaldı" gibi sürekli sıfırlanan geri sayımlar acele karar vermenizi hedefler.
- Dil ve görsel hataları: Bozuk Türkçe, düşük çözünürlüklü ya da başka sitelerden alınmış ürün görselleri.
ETBİS sorgulama nasıl yapılır?
ETBİS, Ticaret Bakanlığı'na bağlı Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'dir. Türkiye'de e-ticaret yapan işletmelerin bu sisteme kayıt olması gerekir. Kayıtlı siteler genellikle sayfanın alt kısmında ETBİS logosu veya karekodu gösterir.
Kontrol için şu adımları izleyebilirsiniz:
- Sitenin alt kısmında ETBİS logosu ya da karekodu olup olmadığına bakın.
- Karekodu okutun veya logoya tıklayın; Bakanlığın resmi ETBİS sayfasına yönlenmeniz gerekir, sitenin kendi içindeki bir resme değil.
- Görünen kayıtta alan adının, sizin girdiğiniz adresle birebir aynı olduğunu kontrol edin.
- Emin olamazsanız alan adını ETBİS'in resmi sorgulama ekranında kendiniz aratın.
Logonun olması tek başına yeterli değildir, çünkü sahte siteler logoyu kopyalayabilir. Önemli olan, kaydın resmi sistemde o alan adına ait olmasıdır.
Şirket ve iletişim bilgilerini kontrol edin
Güvenilir alışveriş siteleri kim olduklarını açıkça yazar. Şunlara bakın:
- Ticaret unvanı, açık adres ve vergi bilgileri
- MERSİS numarası
- Çalışan bir telefon numarası ve kurumsal e-posta adresi
- Satıcının adı ve iletişim bilgileri (pazaryerlerinde ürünü satan mağazanın bilgileri)
Yalnızca bir WhatsApp numarası ya da iletişim formu varsa, sorun yaşadığınızda muhatap bulmanız zorlaşır. Siparişten önce telefonla aramak veya e-posta göndermek, cevap verip vermediklerini görmenin basit bir yoludur.
Ödeme aşamasında dikkat edilecekler
Ödeme adımı, internetten alışveriş güvenli mi sorusunun en önemli kısmıdır.
- Adres çubuğunu kontrol edin: Ödeme sayfası "https" ile başlamalı. Bu tek başına sitenin güvenilir olduğunu göstermez, ama yoksa kesinlikle ödeme yapmayın.
- 3D Secure kullanın: Kartla ödemede bankanızdan SMS ile doğrulama kodu gelmesi beklenir. Bu adım atlanıyorsa dikkatli olun.
- Havale veya EFT isteyen sitelerden kaçının: Özellikle bireysel bir hesaba "indirimli" ödeme istenmesi sık görülen bir dolandırıcılık yöntemidir. Kartla yapılan ödemelerde bankanız üzerinden itiraz imkânınız olabilir; havalede bu çok daha zordur.
- Sanal kart kullanın: Birçok banka limitini kendiniz belirleyebileceğiniz sanal kartlar sunar. Az bilinen sitelerde bunu tercih etmek riski sınırlar.
- Kart bilgilerinizi kaydetmeyin: Sık kullanmadığınız sitelerde "kartımı kaydet" seçeneğini işaretlemeyin.
Yorumları ve geçmişi araştırın
Bir sitenin ne kadar güvenilir olduğunu en iyi, orada daha önce alışveriş yapmış kişiler anlatır. Site adıyla birlikte "şikayet", "yorum" veya "dolandırıcı" kelimelerini aratın. Yalnızca sitenin kendi sayfasındaki yorumlara güvenmeyin; bunlar kolayca düzenlenebilir.
Bağımsız bir platformda çok sayıda yorumu olan, hem olumlu hem olumsuz deneyimlerin bulunduğu ve şikayetlere cevap veren mağazalar genellikle daha şeffaftır. E-ticaret kategorisindeki mağazaların kullanıcı puanlarını karşılaştırarak bir fikir edinebilirsiniz.
Sipariş verdikten sonra
Güvenilir bir siteden alışveriş yapsanız da şunları saklayın:
- Sipariş onay e-postası ve sipariş numarası
- Ödeme dekontu veya kart ekstresindeki işlem
- Ürün sayfasının ekran görüntüsü (fiyat ve özellikler)
Ürün gelmezse, hasarlı gelirse ya da vazgeçerseniz bu belgeler işinizi kolaylaştırır. İade sürecinin nasıl işlediğini internetten alınan ürün iadesi rehberimizde, teslimat sorunlarını ise kargo hasarlı geldi rehberimizde anlattık.
Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız
- Kartla ödeme yaptıysanız hemen bankanızı arayın, kartı kapattırın ve işleme itiraz edin.
- Tüm yazışmaların, sayfaların ve ödeme belgelerinin ekran görüntüsünü alın.
- Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk kuvvetlerine şikayette bulunun.
- Tüketici sorunlarıyla ilgili bilgi almak için ALO 175 Tüketici Danışma Hattı'nı arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Sahte alışveriş sitesi nasıl anlaşılır?
Piyasanın çok altındaki fiyatlar, eksik şirket ve iletişim bilgileri, ETBİS kaydının bulunmaması, yalnızca havale ile ödeme istenmesi ve bağımsız yorumların olmaması en belirgin işaretlerdir.
ETBİS sorgulama nereden yapılır?
ETBİS, Ticaret Bakanlığı'nın resmi sistemidir. Sitedeki ETBİS karekodunu okutarak veya Bakanlığın resmi ETBİS sayfasında alan adını aratarak kaydı kontrol edebilirsiniz.
İnternetten alışveriş güvenli mi?
Kayıtlı, şirket bilgilerini açıkça paylaşan ve 3D Secure ile ödeme alan sitelerde genel olarak güvenlidir. Riskin büyük kısmı tanınmayan sitelerden ve havale ile yapılan ödemelerden kaynaklanır.
Güvenilir alışveriş siteleri nasıl seçilir?
Uzun süredir faaliyette olan, iade koşulları açık, müşteri hizmetlerine ulaşılabilen ve bağımsız platformlarda çok sayıda gerçek kullanıcı yorumu bulunan siteleri tercih edin.
HTTPS olan site güvenilir midir?
Hayır, tek başına yeterli değildir. HTTPS yalnızca bağlantının şifreli olduğunu gösterir; sahte siteler de HTTPS kullanabilir. Diğer kontrollerle birlikte değerlendirin.
Deneyiminizi paylaşın
Bir mağazadan alışveriş yapmadan önce başkalarının ne yaşadığını bilmek çoğu zaman en sağlam kontroldür. AlışverişPuanla'da kategorilere göz atarak mağaza ve markaların kullanıcı puanlarını okuyabilir, kendi deneyiminizi yazarak diğer alışveriş yapanlara yardımcı olabilirsiniz.